Người ta cứ rủ nhau đi miết, rồi mình cũng xách ba lô lên, bỏ lại phố thị ồn ào mà tìm về với Tràm Chim. Về để nghe, để thấy, để hít hà cho đã lồng ngực cái hương đồng gió nội miệt này, để coi đất với trời giao hòa ra làm sao, để biết tại sao người ta đi rồi cứ nhớ, cứ thương hoài một vùng đất ngập nước.
Chỉ cần đặt chân lên chiếc tắc ráng, tiếng máy nổ giòn tan rẽ sóng là thấy lòng mình nhẹ tênh. Gió lùa qua tóc, mang theo hương tràm hăng hắc mà thanh khiết, mang theo mùi bùn non ngai ngái và cả cái trong lành tinh khôi của sớm mai. Hai bên, đồng cỏ năng, cỏ ống xanh rờn, xen giữa là những vạt sen hồng, sen trắng vươn mình trong nắng sớm. Mấy thứ đó thôi mà làm lòng người dịu lại, thiệt là vậy nghen!
Bản giao hưởng của trời và nước
Tắc ráng đi sâu vào vùng lõi, tiếng ồn phố thị lùi lại phía sau, nhường chỗ cho bản giao hưởng của thiên nhiên. Rộn ràng nhất là tiếng chim. Gần 200 loài chim về đây tụ hội, từ cò ma, còng cọc, diệc lửa đến te vàng, gà đãy… Chúng í ới gọi nhau, chúng chao nghiêng trên mặt nước, chúng phơi mình trên những gốc tràm khô. Nhìn cái cảnh tượng đó, mới thấy mình nhỏ bé làm sao trước thiên nhiên rộng lớn.
Người lái xuồng, một người con xứ này, vừa đi vừa chỉ trỏ, giọng thiệt thà: “Mùa chim về là dzui nhất đó chú, từ tháng giêng tới tháng sáu. Chim về nhiều, cá tôm cũng nhiều, bà con mình sống khỏe”. Nghe mà thương cái tình người, tình đất quyện vào nhau.
Xem thêm: Về Tháp Mười tìm lại hương sen giữa miệt bưng biền
Vũ điệu ngàn năm của loài chim vương giả
Nhưng mà, cái cảnh tượng khiến người ta phải nín thở mà ngắm nhìn, chắc chắn là “vũ điệu ngày hè” của sếu đầu đỏ. Loài chim vương giả, quý hiếm nằm trong sách đỏ, vậy mà lại chọn Tràm Chim làm nơi đi về. Từng đôi, từng đôi một, chúng nó khoan thai bước đi, cái đầu đỏ nổi bật trên nền cỏ xanh. Rồi chúng vươn cổ, vỗ cánh, nhảy lên những điệu múa tình tứ. Trời ơi, nó đẹp một cách kiêu hãnh và thanh thoát, một vẻ đẹp làm người ta xao xuyến, vừa mừng vừa lo.
Mừng vì còn được thấy sếu về, lo vì môi trường sống của chúng ngày càng bị thu hẹp. Cũng may, nhiều năm qua, người ta đã cùng nhau chung tay giữ lấy vùng đất này. Những dự án bảo tồn được thực hiện, nguồn nước được điều chỉnh, thảm thực vật phục hồi. Nhờ vậy mà đất không phụ lòng người, sếu vẫn tìm về, cá tôm lại sinh sôi.
Người dân xứ này cũng được tham gia vào công việc giữ rừng. Họ chèo xuồng chở khách, làm hướng dẫn viên, họ bắt con cá, hái cọng rau trong vùng đệm. Cuộc sống của họ gắn liền với nhịp thở của vườn quốc gia. Họ “mần” du lịch mà không phá đi nét hoang sơ, họ giữ rừng như giữ lấy chính cuộc sống của mình.
Rời Tràm Chim vào buổi hoàng hôn, khi mặt trời đỏ ối từ từ lặn xuống mặt nước, để lại một khoảng trời tím rịm, lòng tôi cứ bâng khuâng. “Đồng Tháp Mười thu nhỏ” này vẫn giữ được cái hồn cốt của nó, một nét hoang sơ, một hệ sinh thái giàu có, một nơi để những loài chim quý tìm về. Và quan trọng hơn, là một nơi để người ta tìm về, thấy lòng mình được vỗ về, an ủi bởi đất và người phương Nam.
Bà con cô bác ơi, đọc thôi chưa đã đâu nghen! Phải xách ba lô lên mà về với Tràm Chim một chuyến mới thấy hết cái tình của đất, của người nơi đây. Về để ngồi trên chiếc tắc ráng, nghe tiếng máy rền vang rẽ nước, để hít cho căng lồng ngực mùi tràm, mùi sen, mùi đất đai châu thổ. Về để tận mắt ngắm điệu múa của sếu đầu đỏ, nghe bản giao hưởng của trăm loài chim trời. Tràm Chim không chỉ là một chuyến đi, mà là về nhà, về với thiên nhiên bao la, để lòng mình lắng lại giữa bộn bề. Đừng chần chừ nữa, Đồng Tháp Mười đang chờ đó!
